01Smeta narxdan emas, tekshiruvdan boshlanadi
Muhandis obyektga borguncha har qanday raqam — taxmin. Obyektda oʻlchovlar olamiz, asoslar va muhandislik tarmoqlarini tekshiramiz, ish hajmiga taʼsir qiladigan tugunlarni suratga olamiz: styajka, orayopmalar, devorlar holati, elektr va suv kirishlari.
Tekshiruv natijasi — hajmlar qaydnomasi: devor, pol va shiftlar maydoni, elektr va santexnika nuqtalari soni, qanday demontaj ishlari kerakligi.
02Narx nimalardan iborat
- ishlar — qaydnomaning har bir pozitsiyasi boʻyicha, oʻlchov birligi va narx bilan;
- materiallar — qora va toza pardoz alohida, markasi va miqdori bilan, kesish zaxirasi bilan;
- mexanizmlar, havozalar, chiqindini olib chiqish, yetkazib berish va koʻtarish;
- obyektni tashkil etish: prorab, mehnat muhofazasi, vaqtinchalik tarmoqlar;
- kutilmagan xarajatlar zaxirasi — alohida qator sifatida.
03Nega smeta odatda oʻsadi
Koʻpincha dastlabki qaydnomada biror narsa boʻlmagani uchun: asosning yashirin nuqsonlari, ish davomida loyihadagi oʻzgarishlar, «fakt boʻyicha» pozitsiyalar. Yana bir sabab — smeta markasiz «oʻxshash sifatli» materiallarga tuzilgan, keyin esa kerakli material qimmatroq ekani maʼlum boʻladi.
Narxni shartnoma imzolanishidan oldin qatʼiylashtiramiz. Har qanday oʻzgarish — faqat buyurtmachi oldindan koʻradigan va imzolaydigan qoʻshimcha kelishuv orqali.
04Imzolashdan oldin smetada nimani tekshirish kerak
- har bir pozitsiyada hajm va oʻlchov birligi bor;
- materiallar «yoki analog» emas, markasi bilan koʻrsatilgan;
- demontaj, chiqindini olib chiqish va tozalash unutilmagan;
- zaxira alohida ajratilgan va uni sarflash qoidasi bor;
- toʻlov bosqichlari sanalarga emas, ishlarni qabul qilishga bogʻlangan.
05Oʻzgarishlar bilan qanday ishlaymiz
Agar ish davomida buyurtmachi qarorini oʻzgartirsa yoki yashirin nuqson chiqsa, biz shu uchastkani toʻxtatamiz, suratga olamiz, alohida pozitsiyani hisoblaymiz va ishlar boshlanishidan oldin kelishamiz. Shunday qilib yakuniy summa har doim imzolangan hujjatlar summasiga mos keladi.